Ярилцъя

Зиа. Зав муу гээл хүмүүсийг дуурайгаал пээдийгээтэхвэл яадым бол оо. Энэ баасанд уг нь ганц сайхан архидий гэж бодсын. Сайхан орон байрны архидалт сэтгэлд сэвгүй, яарч хөөгдөөд байхгүй амар байды шүү уг нь, тийм ээ. Даанч зурхай гэж нэг балай юман дээр чинь баасанд архидуул Ицми будаа гээд бичцэн байгаам чинь одоо яахав. Би ч зурхайгаас нэг удаа зөрж баларч үзсэн хүн юм байгаан. Уг нь тийм итгэл бишрэл бол мэдээж над шиг амьтанд байхгүй нь ойлгомжтой л доо. Гэнэт нэг өдөр явжийгаал үсээ хусуулмаар санагдаж хусуулаал, гэнэт нэг өдөр ажил эхлүүлмээр санагдаал хийгээл хийгээл явчдаг хүн шд, уг нь. Зайлуул. Тэр нэг хаврын өдөр гэнэт үсээ хусуулмаар санагдаал явчдын. Тэхээр нь үсчин лүү явж ороол хусуулъя гээл ганц эрэгтэй үсчин дээр нь очоол хэллээ. “Паах, ийм урт үсийг үү, пөөх” гээл бүх үсчид нь нэгэн дор цуглаал этэр аймаар сүр болоол явчлаа шүү. Тэр үед хүмүүс нээх хусуулдаггүй байсын. Тэгээд хусуулчаал үсчингээс гараал гадаа зогссон чинь юу вэ. Хаврын салхи хавирга, тархи хоёрыг ёстой нэвт үлээдэг гэжийшд. Гэртээ орсон ээж, аав хоёрын нүд аяганаасаа мулт. Тэгснээ жаахан тайвширцгаалаа. Хэлжийн. Аав:

-Миний охинд ч зохиж л байна л даа, уг нь ч... хмм... ээж лүү сэм гөлөлзөөстэй. Ээж:

-За за сайн юм болж. Багадаа даахиа үргээлгэх гэж баахан амьтан цуглуулснаа авахуулахгүй гэж орилоод авахуулаагүйм. Харин даахиа орхидог л тиймхэн болж гэж хэлснээр асуудал тэглэгдэж байж билээ. Тэгсэн хоёр жилийн дараа дургүй хүрээд байхаар нь дахиад өнөө хавирга, тархийг нэвт үлээдэг салхийг мэдэрмээр санагдаад дахиад хусуулцан. Өө юу вэ далийцан байшдээ. Өнөө архидалтын тухай ярих гэж байсан ш дээ. Ингээд балайраад байдаг байхгүй юу. За тэгсэн тэр өдөр бас зурхай дээр архи уувал зодоон цохион үүснэ гэцэн байсан байхгүй юу. Би ч яаж солилзож байгаад тэрийг олоод уншцын. Тэгээд архидах нөхөддөө дуулгалаа даа. Тэгсэн өнөөдүүл яахав дээ. Надтай адилхан дугуйнууд юм чинь.

-Зааззззз... чи хэзээ шүтлэгтэй болчоов гэж аман дээр минь гарын мөр гартал алгадаад өнгөрлөө. Явлаа. Уулаа. Сайхан байлаа. Орчлон хорвоо дээр олдошгүй сайхан найзууд, ертөнцийн дөрвөн зүг, найман зовхисоос ирсэн гайхамшгууд гээл нэгнийгээ сансарт нэг нисгээл, араас нь өнөөхийг нь шидээл явж өглөө дөө. Сансраас буух шинж, хүсэл ч алга. Салшгүй, хагацашгүй, үлдсэн амьдралаа ингээд хамтдаа өнгөрүүлье, хамаагүй маргааш хамтдаа шараа тайлъя, огиж бөөлжье, хамтдаа л байвал яасан ч яады. Гээл хаха. Тэгсэн яасан бэ мэдкү гэнэт өнөө салшгүй хагацашгүй найзуудын нэгнийх нь нүд нээх сонин томорсноо л гал маналзаал, дуу хадаа л явчлаа шүү. Чухам юунаас болж тэгснийг ёстой санадаггүй юм. Юутай ч монгол гэрийн ханыг ханартал зодолдоцгоосноо л сайн санаж байна. Тэгээд бас тэр зодоон чинь дундаа бас завсарлагатай, дуу шиг дахилттай гэжугаа. Хаха. Юу юугүй амьсгаадаал ирэхээрээ цугаараа суудаг гэжугаа. Тамхи татах нь татаал.

-Чи одоо юу вэ өөш

-Чи тэгээ бид дээ... гээл тамхи дуусах хавьцаа ярьж эхлэнэ шүү дээ. Тэгээл тамхи ч дуусна зодоон ч үргэлжилнэ. Тэгж нэг шөнийг зугаацаж өнгөрүүлсээн гэж. Маргааш өглөө нь юу ч болоогүйм шиг хамраа дараал, арзайтал инээлдэцгээгээл. Архидалт үргэлжлээл. За оюутан байхад ч угаасаа нэг тиймэрхүү л байдаг биз дээ, та нар ч гэсэн. Яах нь вэ, өөш. Архичин Ицми гэж боджийгоог чинь мэджий шүү. Яршиг шүү.

За тэгээд зурхайнаас зөрөхөөр нэг иймэрхүү юм болж байгаам. Тэгээд эцэстээ яахав дээ. Ер нь энэ Ицми муу ёрлосон гээл хамаг муу муухай нь хойд талын хар овоохой Ицми дээр бууж байгаам даа. Өнөө Матрикс дээр наана чинь цэцэг гэж цочоогоод ваартай цэцэг хагалуулчихдаг “зурхайч” эмгэн байдаггүй юу. Тэрэн шиг.

Тэгэхээр эцсийн дүгнэлт юув гэхээр зурхайн дээр архидаж болку шүү найзууд аа гээд бичцэн л байвал архидах дэмий, дэмий. Мөрөөрөө гэртээ очоод зурагтныхаа удирдлагыг долоогоод хэвтжийсэн нь хамаагүй дээр. Аа тэр бусад үс засуулах, ажил эхлэх этэр бол харин худлаа шүү. Тэд нарыг бол дагана гэж бол ёстой байхгүй зүгээр.